Του Αντώνη Βασιλόπουλου

Η περίπτωση της Novartis και την ενδεχόμενη εμπλοκή πολιτικών προσώπων σε σκάνδαλο, αποτελεί το «κερασάκι στην τούρτα», ιδίως απέναντι στο «πάρτι» που εξελίχθηκε στο χώρο της φαρμακευτικής δαπάνης στην Ελλάδα κατά τη περίοδο 2003-2010.

Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι ο παγκόσμιος φαρμακευτικός τζίρος αγγίζει, σύμφωνα με στοιχεία των εργαζομένων στα ασφαλιστικά ταμεία, τα 1,2 τρισ. δολάρια. Ποσό δυσθεώρητο, ιδιαίτερα αν αναλογιστεί κανείς τους τζίρους των αντίστοιχων πολυεθνικών εταιρειών, που σε αρκετές περιπτώσεις ξεπερνούν προϋπολογισμούς κρατών, όπως και της δικής μας χώρας, ενδεχόμενα.

Είναι επίσης γνωστή η τακτική εταιρειών οι οποίες προκειμένου να λανσάρουν ένα νέο φάρμακο οργανώνουν συνέδρια επί συνεδρίων σε απομακρυσμένους και εξωτικούς τόπους με τη συμμετοχή γιατρών από όλο τον κόσμο και όλα τα έξοδα πληρωμένα. Όπως επίσης και η κατευθυνόμενη συνταγογράφιση.

Η περίπτωση της Novartis δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση την κορυφή του παγόβουνου στην κατασπατάληση κρατικών πόρων και ως εκ τούτου πόρων που προέρχονται από τους φορολογούμενους και τους ασφαλισμένους και αυτό γιατί:

1. Έκθεση της Αναλογιστικής Αρχής του υπουργείου Εργασίας, είχε από το 2008 χτυπήσει όχι καμπανάκι, αλλά ολόκληρο καμπαναριό επισημαίνοντας ότι: «στην πενταετία 2003-2009 το ποσοστό της αύξησης των φαρμακευτικών δαπανών φτάνει στο 380%. Δηλαδή από 2,5 δισ. ευρώ οι δαπάνες υγείας το 2003, ανήλθαν στο ποσό των 9 δισ. ευρώ το 2008».

2. Στην έκθεση του 2008 επισημαίνεται ότι οι δαπάνες υγείας των ταμείων έχουν φτάσει στο «κόκκινο». Και μάλιστα διαπιστώνει ότι οι μεταρρυθμίσεις που έχουν γίνει δεν αρκούν για να διασφαλίσουν τη μελλοντική βιωσιμότητα των Ταμείων, και προειδοποιούσε ότι αν δεν γίνουν «δραστικές διορθωτικές και διαρθρωτικές επεμβάσεις», το ασφαλιστικό θα εξελιχθεί «στο κύριο δημοσιονομικό πρόβλημα της χώρας»- όπως και έγινε.

3. Μετά το 2010 και τα πρώτα μνημόνια άρχισε το μεγάλο «μαχαίρι» στις φαρμακευτικές δαπάνες και κατ΄επέκταση στις δαπάνες των ασφαλιστικών ταμείων, τόσο στο σκέλος των συντάξεων (μειώσεις), όσο και στο σκέλος των παροχών (ελαχιστοποίηση). Σύμφωνα με έκθεση του επίμαχου Συνδέσμου Φαρμακευτικών Εταιριών Ελλάδος (2016), Tο 2015 η προϋπολογισθείσα δημόσια φαρμακευτική δαπάνη ορίστηκε στα €2,0 δισ.εκ., δηλαδή κατά 500 εκατομμύρια ευρώ μικρότερη από την αντίστοιχη του 2003. Στην ίδια έκθεση διαπιστώνεται και η αντιστοίχως, πτωτική πορεία της κατά κεφαλήν δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης στην Ελλάδα, όπου από €460 ανά κάτοικο το 2009 μειώθηκε στα €180 το 2016.

4. Συνεπώς από τα πρώτα μνημόνια του 2010 μπήκαν οι βάσεις για την δραστική περικοπή της φαρμακευτικής δαπάνης σε κάτω από 2 δισ. που είναι σήμερα. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα δυο πρώτα μνημονιακά χρόνια, όπου υπουργός Κοινωνικών Ασφαλίσεων ήταν ο Γιώργος Κουτρουμάνης (πρωτύτερα πρόεδρος των εργαζομένων στα ασφαλιστικά ταμεία ο οποίος κατήγγελλε το πάρτι στην υγεία), καθημερινά έσκαγε και ένα φαρμακευτικό σκανδαλάκι με λαγούμια (στα Λαύριο), όπου φαρμακοποιοί έθαβαν φάρμακα, γιατροί σε περιοχές με κατευθυνόμενες συνταγογραφήσεις, συνταγές φαρμάκων σε πεθαμένους κ.ά. Και αυτό γιατί ξεκίνησε η ηλεκτρονική συνταγογράφηση και μπορούσαν εύκολα να γίνουν διασταυρώσεις.

5. Μόνο στη διετία της υπουργίας Κουτρουμάνη, τον οποίο μάρτυρας στην 5η -6η κατάθεση τον εμπλέκει στην υπόθεση της Novartis, οι δαπάνες μειώθηκαν κατά 35%. Και φυσικά εξακολουθούσαν να μειώνονται μέχρι και σήμερα και από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ.

Κατά συνέπεια η συζήτηση δεν πρέπει να περιοριστεί στη σκανδαλολογία, αλλά πως μέσα από το θέμα που ανέδειξε η υπόθεση της Novartis (FBI, αθέμιτος ανταγωνισμός κλπ) θα προστατευτεί και θα θωρακιστεί καλύτερα το δημόσιο σύστημα Υγείας προς όφελος των πολιτών και των ασφαλισμένων και δεν θα αποτελέσει το εφαλτήριο για νέες περικοπές στην υγεία.