Η Συνθήκη της Λισσαβόνας ορθά χαιρετίστηκε ως σημαντικό βήμα στην κατεύθυνση του εκδημοκρατισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπως όμως συμβαίνει συχνά σε υπό εξέλιξη πολιτείες γενικά, και στην ΕΕ ειδικότερα, το πραγματικά συμβαίνον δεν είναι πάντα σύμφωνο με το πνεύμα των σχετικών τυπικών κανόνων.
Στην περίπτωση της ΕΕ, η πραγματική πρόοδος της διαδικασίας εκδημοκρατισμού των βασικών θεσμικών οργάνων της συγκρούεται με την τάση των κρατών-μελών να επιδιώκουν –και συχνά να επιτυγχάνουν– να εκτρέψουν τις σχετικές διαδικασίες προς μια κατεύθυνση που ανταποκρίνεται σε πολύ πρώιμα στάδια της ενοποιητικής διαδικασίας.

Πιο συγκεκριμένα, ενώ οι τυπικές ρυθμίσεις συχνά ενισχύουν και εκδημοκρατίζουν τα υπερεθνικά θεσμικά όργανα της ΕΕ (Επιτροπή, Κοινοβούλιο), η πραγματική λειτουργία του συνολικού θεσμικού οικοδομήματος χαρακτηρίζεται από την κυριαρχία τόσο των διακυβερνητικών οργάνων (ιδιαίτερα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου) όσο και της θεσμικής λογικής που τα διέπει, ακόμη κι όταν αυτό δεν συνάδει προς τις σχετικές τυπικές ρυθμίσεις (κοινοτική μέθοδος).

Αυτή είναι η έννοια της διακυβερνητικής εκτροπής, την οποία πραγματεύεται ο Διονύσης Δημητρακόπουλος, Αν. Καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης και Διευθυντής του μεταπτυχιακού προγράμματος MSc European Politics & Policy στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου, στο σεμινάριο με τίτλο «Ευρωπαϊκοί θεσμοί & δημοκρατικό έλλειμμα» που οργανώνει τοIνστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών ΕΝΑ την Τρίτη 16 Απριλίου 2019 στις 18.00(Ζαλοκώστα 8, 2ος όροφος).

Στόχος της εισήγησης είναι να τοποθετήσει το φαινόμενο αυτό στο πλαίσιο τόσο της ιστορικής εξέλιξης της ΕΕ όσο και της σχετικής θεωρίας, να αναδείξει το αξιακό περιεχόμενό του, να παρουσιάσει τις αιτίες του και τους πολιτικούς και άλλους παράγοντες που το προωθούν και να συζητήσει τρόπους με τους οποίους μπορεί να απαντηθεί, αφού, όπως δηλώνει ο όρος «εκτροπή», δεν συνιστά θετική αλλά προβληματική εξέλιξη στη διαδικασία της ευρωπαϊκής ενοποίησης.

institouto ena evropaiki thesmi