Μετά από χρόνια απραξίας, το ενδιαφέρον της ΕΕ επιστρέφει στα Δυτικά Βαλκάνια προκειμένου να κλείσει μια μαύρη τρύπα στο μαλακό της υπογάστριο και να αποσοβήσει τη διείσδυση άλλων δυνάμεων και εξτρεμιστικών στοιχείων, δηλώνει σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο ευρωβουλευτής του Ποταμιού Μίλτος Κύρκος. Για το Σκοπιανό υποστηρίζει ότι αν γίνει μια συμφωνία σαν του 2008 ανοίγει μια νέα εποχή για τον ρόλο της Ελλάδας στα Βαλκάνια.

Ορθά τα επιχειρήματα του συμπαθούς κυρίου Κύρκου του νεότερου. Αν συμπεριελάμβανε και τη βούληση των Αμερικανών ουσιαστικά να αποκόψουν κάθε σχέση της Ρωσίας με τα Βαλκάνια, η περιγραφή του θα ήταν πλήρης.

Ως προς τον ρόλο της Ελλάδας, τονίζει ότι είναι πρωτεύοντας στην πορεία των Δ. Βαλκανίων προς την ΕΕ και θεωρεί ότι δεν τίθεται θέμα πιέσεων από την Ευρώπη. Αλλά για το ΝΑΤΟ, προσθέτει «δεν θα ‘βαζα το χέρι μου στη φωτιά».

Ο κ. Κύρκος είναι ελάχιστα αισιόδοξος για τη δυνατότητα του πρωθυπουργού Ζάεφ να περάσει από τους εθνικιστικούς κύκλους της χώρας του μια συμφωνία, με σύνθετη ονομασία και μέτρα που απαλείφουν τα θέματα επεκτατισμού. Τονίζει ωστόσο ότι αν τα καταφέρει, η Ελλάδα θα σταθεί στην εθνική θέση του 2008 και «θα ανοίξει μια νέα εποχή, κατά την οποία η χώρα μας θα οδηγεί την ευρωπαϊκή ενταξιακή πορεία και βοήθεια».

Η ελληνική κυβέρνηση πιστεύει, δεν θα’ χει πρόβλημα να περάσει από τη Βουλή μια τέτοια συμφωνία, στην οποία θα συναινούσε και το Ποτάμι και η ΔΗΣΥ. Ως προς τη δέσμη ιδεών Νίμιτς, όπως διέρρευσε στον Τύπο, σημειώνει ότι ειδικά οι προβλέψεις για αναβολές της ονομασίας για το μέλλον δεν είναι αποδεκτές, και υπογραμμίζει ότι «θέλουμε καθαρή συμφωνία με κάθε λεπτομέρεια, στην οποία να περνάνε οι κόκκινες γραμμές μας».

Ακολουθεί  συνέντευξη του Μ. Κύρκου στο ΑΠΕ-ΜΠΕ:

ΕΡ: Γιατί μιλάμε για «νέα» ευρωπαϊκή στρατηγική για τη διεύρυνση των Δ. Βαλκανίων;

-Είναι «νέα» καθώς το 2014 ο Πρόεδρος Γιούνκερ, μετά την ανάληψη των καθηκόντων του είχε δηλώσει ότι δεν προβλέπεται διεύρυνση σ’ αυτή τη θητεία. Τώρα βλέπουμε ότι η Κομισιόν μιλάει για διαδικασία διεύρυνσης που πρέπει να γίνει συγκεκριμένη, ώστε οι λαοί της περιοχής να πιστέψουν ότι το μέλλον τους είναι στην Ενωση.

ΕΡ: Πώς θα γίνει συγκεκριμένη;

-Η Κομισιόν έχει ξεχωρίσει έξι προτεραιότητες οι οποίες μπορούν να βοηθήσουν τις χώρες των Δ. Βαλκανίων να προχωρήσουν σταδιακά προς το ευρωπαϊκό κεκτημένο και τη διαδικασία ένταξης.

Αποτελούν τομείς στους οποίους πρέπει να δουλέψουμε στις χώρες αυτές: 1.κράτος δικαίου 2. ασφάλεια και μετανάστευση 3.διασύνδεση μεταφορών και ενέργειας 4. ενίσχυση της ΕΕ για οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη 5. ψηφιακή ατζέντα-roaming, ανάπτυξη ευρυζωνικών συνδέσεων 6. πρωτοβουλίες για μείωση των εντάσεων μεταξύ των χωρών μέσω ήπιων πολιτικών στην εκπαίδευση, τον πολιτισμό, τη νεολαία.

ΕΡ: Σε σχέση με την Ελλάδα πώς διαμορφώνεται το τοπίο και τί ρόλο μπορεί να παίξει η χώρα μας

--Η κίνηση αυτή της ΕΕ είναι απάντηση ως προς τη διείσδυση της Ρωσίας στα Δ. Βαλκάνια, τη διείσδυση της Τουρκίας, αλλά και πιο ακραίων ισλαμιστικών παρεμβάσεων από τη Σαουδική Αραβία. Η Ευρώπη φοβήθηκε τόσο για την επαύριο της λήξης της παρουσίας του ISIS στη Συρία, όσο και για την αντίθεση που εμφανίζεται με τη Ρωσία σε θέματα όπως παρεμβάσεις σε εκλογικές διαδικασίες κλπ. Η Ευρώπη παίρνει τα μέτρα της. Βλέπει μια τρύπα στο μαλακό υπογάστριο και πρέπει να δώσει σαφή ευρωπαϊκή προοπτική, ώστε σιγά-σιγά οι χώρες αυτές να μεταρρυθμιστούν. Η Ευρώπη λέει: σας θέλουμε, δεν μπορείτε όμως έτσι όπως είστε να μπείτε, πρέπει να μεταρρυθμιστείτε, να δουλέψετε στο δημοκρατικό παιγνίδι, να συμβαδίσετε προς τα κριτήρια της Κοπεγχάγης και εμείς δεσμευόμαστε να έχουμε στενή συνεργασία, να σας στηρίξουμε σ΄ αυτή τη διαδικασία, με σκοπό κάποια στιγμή να σας δεχθούμε.

ΕΡ: Το 2025; ή είναι ενδεικτικό;

-Σημασία δεν έχει να βάζεις χρονοδιαγράμματα, αλλά η δέσμευση για καθημερινή δραστηριοποίηση όλων των καθημερινών διαδικασιών.

ΕΡ: Η διαδικασία αυτή θα συνοδευτεί και από οικονομική υποστήριξη;

-Θα υπάρξει και οικονομική στήριξη. Τώρα από πού θα βγουν αυτά τα χρήματα είναι ένα ερώτημα -λόγω και του Brexit- αλλά επειδή το ΑΕΠ των χωρών αυτών είναι χαμηλό, δεν μιλάμε για πακτωλούς χρημάτων, είναι πιο πολύ δυνατότητα ανάπτυξης επενδυτικών σχεδίων, ένταξης σε ευρωπαϊκά προγράμματα και σαφώς θα υπάρχει και τεχνική βοήθεια.

Ως προς το ερώτημά σου για την Ελλάδα και επειδή βλέπουμε τη Βουλγαρία με την προεδρία της να έχει θέσει προτεραιότητα τον ρόλο της παρέμβασής της στα Δ. Βαλκάνια, ο ρόλος της χώρας μας, ως πιο πλούσιας χώρα της περιοχής θα΄ πρεπε να είναι πολύ σημαντικός.

ΕΡ: Αυτό ισχύει και για την ΠΓΔΜ;

- Αν καταφέρουμε να συμφωνήσουμε με τη νέα κυβέρνηση των Σκοπίων σε ένα σύνθετο όνομα με τη λέξη Μακεδονία αλλά να αφαιρεί και να εξαφανίζει οποιεσδήποτε επεκτατικές τάσεις υπήρχαν στους εθνικιστικούς κύκλους με τα σύμβολα και τους χάρτες, θα μπορούσαμε να εξασφαλίσουμε στα Σκόπια μια σταθερότητα που την έχουν απόλυτα ανάγκη αλλά και στην Ελλάδα τον χώρο παρέμβασης στις χώρες βόρειας γειτονίας μας. Όπως η Βουλγαρία παίζει αυτόν τον ρόλο έτσι κι εμείς που είμαστε πολύ πιο πλούσια χώρα έπρεπε να έχουμε παίξει αυτόν τον ρόλο εδώ και δεκαετίες.

ΕΡ: Βλέπετε να μπορούμε να φτάσουμε σε μια συμφωνία; Γιατί εκτός από το συλλαλητήριο, έχουμε εσωτερικές διαφωνίες στα κόμματα.

--Είναι ένα ερωτηματικό τί θα κάνουν οι ΑΝΕΛ, αλλά πιστεύω ότι η κυβέρνηση δεν θα’ χει πρόβλημα, αν φτάσει σε μια λύση που εθνικά θα μπορούσε να είναι αποδεκτή με τη λογική των κόκκινων γραμμών του 2008. Πιστεύω ότι δεν θα’ χει πρόβλημα να το περάσει από το κοινοβούλιο. Η ΝΔ λέει πολύ ενδιαφέροντα πράγματα, γιατί ήταν δική της η γραμμή το 2008, την οποία τώρα αναβάλλουν για ένα απροσδιόριστο μέλλον, που οι συνθήκες θα είναι ώριμες. Φοβάμαι, πως είναι μια απόδειξη ότι το κόμμα του Κ. Μητσοτάκη είναι αδύναμο να συγκρουστεί με τον λαϊκισμό ή με συμφέροντα. Φοβήθηκε μετά το συλλαλητήριο της Θεσσαλονίκης, τί σημαίνει αυτό για τη δημιουργία ενός ακροδεξιού κόμματος, για τη συνοχή της παράταξης και για τις εκλογικές της προοπτικές.

ΕΡ: Τα Σκόπια θα ξεπεράσουν τις δικές τους αντιφάσεις;

-Νομίζω πως όχι. Φοβάμαι πως ο –πρωθυπουργός- Ζάεφ δεν θα μπορέσει να επιβάλει στους δικούς του εθνικιστικούς κύκλους την αποδοχή της σύνθετης ονομασίας και την απάλειψη των επεκτατικών βλέψεων, πάνω στις οποίες κάποιοι κύκλοι στα Σκόπια έχουν φτιάξει ολόκληρες πολιτικές περιουσίες. Δεν είμαι αισιόδοξος. Βεβαίως η προοπτική της ΕΕ και της ένταξης στο ΝΑΤΟ είναι δύο στοιχεία που θα παίξουν μεγάλο ρόλο. Αλλά επειδή ο Ζαεφ θα περάσει από δημοψήφισμα…

ΕΡ: Σε περίπτωση που έρθει στη Βουλή μια συμφωνία το Ποτάμι τί θα κάνει;

-Πιστεύω ότι το Ποτάμι και η ΔΗΣΥ, αν έρθει μια συμφωνία που ικανοποιεί αυτά που λέμε –όχι αλυτρωτισμός, μια ονομασία που κλείνει προβλήματα, erga omnes, τα προιόντα… υπάρχουν καταγεγραμμένες όλες οι απαιτήσεις - ώστε να υπάρχει λύση επωφελής και για την Ελλάδα ως προιόν συμβιβασμού, όποια δύναμη που έχει το εθνικό συμφέρον πάνω απ όλα, θα το ψηφίσει. Όπως κάναμε και το καλοκαίρι του ΄15 που ψηφίσαμε το μνημόνιο ως τελευταία πρόταση της ΕΕ πριν το οριστικό διαζύγιο, και τότε χωρίς να σκεφτούμε το πολιτικό κόστος στηρίξαμε το μνημόνιο Τσίπρα, έτσι θα κάνουμε και τώρα αν υπάρξει μια συμφωνία η οποία όντως καλύπτει τις εθνικές απαιτήσεις, Οτιδήποτε λιγότερο απ’ αυτό ή απλώς ένα όνομα που μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα Σκόπια, αφού γίνει ένταξη της χώρας τους στην ΕΕ, τέτοια δεν έχουν χώρο σε μια συμφωνία.

ΕΡ: Τη δέσμη ιδεών Νίμιτς πώς την είδατε;

-Κατ εμέ ήταν σε τελείως λάθος κατεύθυνση. Δηλαδή αν ήθελε κάποιος να τορπιλίσει μια διαπραγμάτευση θα έλεγε αυτά τα λόγια. Θύμωσα, διαβάζοντας κάποιες σκέψεις για αναβολές για το μέλλον και ότι για τα προϊόντα, θα σκεφτούν τα δύο κράτη και θα αποφασίσουν. Δεν κάνουμε έκθεση ιδεών, ούτε παρουσίαση του διαπραγματευτή της τελευταίας 20ετίας. Μπορεί ωστόσο να το ‘ κανε για να θολώσει τα νερά στο πλαίσιο μιας διαπραγμάτευσης… Εμείς θέλουμε καθαρή συμφωνία με κάθε λεπτομέρεια που περνάνε οι κόκκινες γραμμές μας.

ΕΡ: Στη συζήτηση που έγινε στο ΕΚ, κατά την παρουσίαση της νέας ευρωπαϊκής στρατηγικής, ποιο ήταν το κλίμα, ειδικά για την ΠΓΔΜ;

-Τέθηκε από τους έλληνες ευρωβουλευτές, αλλά δεν έγινε ειδική αναφορά, ούτε από την Υπατη Εκπρόσωπο Φ. Μογκερίνι, ούτε από τον Επίτροπο Γ. Χαν. Οι Ευρωπαίοι διατηρούν το δικαίωμα να μη θεωρούν κάποια πράγματα σημαντικά, αν και είναι για μας. Δεν είναι στο πρώτο κομμάτι του ενδιαφέροντός τους.

ΕΡ: Στην πρώτη γραμμή είναι η Σερβία…

-Αν εξαιρέσει κανείς το Κόσοβο, η Σερβία έχει κάνει πολλά βήματα προς την διαμόρφωση του ευρωπαϊκού κεκτημένου. Το Κόσοβο γίνεται πρόβλημα, καθώς η Σερβία προχωράει, αλλά αυτό το θέμα δεν έχει λυθεί, με παράπλευρές καταστάσεις όπως, για παράδειγμα, το οργανωμένο έγκλημα.
Πάντως είναι καθαρό ότι για τον δρόμο των Δ. Βαλκανίων προς την ΕΕ, η χώρα μας έχει έναν πρωτεύοντα ρόλο, άρα δεν τίθεται θέμα πιέσεων για λύσεις που δεν συμβαδίζουν με δικά μας συμφέροντα εκ μέρους της Ενωσης. Για το ΝΑΤΟ δεν θα’ βαζα το χέρι μου στη φωτιά. Οι Αμερικανοί όταν θέλουν και χρειάζονται κάτι είναι πολύ πιο πιεστικοί.

ΕΡ: Θα δεχθούμε πιέσεις δηλαδή;

-Αν είναι να πιεστούμε από κάποια πλευρά, θα πιεστούμε από την πλευρά των ΗΠΑ. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι θα παραβούμε τις εθνικές μας γραμμές, ότι θα κάνουμε πίσω σε μια συμφωνία που δεν ταιριάζει με αυτά που έχουν εκφραστεί ως εθνική γραμμή. Απλώς το θέτω ως υποσημείωση, ότι οι ΗΠΑ είναι ένας εταίρος που πολλές φορές είναι πολύ πιο απαιτητικός.